e-mail info@frankce.be     telefoon +32 472 92 50 71

Interpunctie: wanneer maken leestekens het verschil?

Onlangs in de mailbox na het doorsturen van de definitieve webteksten voor een collega-ondernemer: “Ik ga hier en daar misschien nog een komma verplaatsen.”

Oei. Fase rood. Waarom interpunctie belangrijk is?

Als copywriter streef ik naar de perfectie en zijn details belangrijk. Met andere woorden: komma’s en andere leestekens horen op de juiste plaats en interpunctie is een onderdeel van mijn vak. Akkoord, er bestaan geen officiële regels maar wel ongeschreven wetten die bepalen wat lezers als natuurlijk ervaren. Voor zakelijke documenten zoals brieven en mails bestaan er wel officiële regels: de NBN-norm (vroeger BIN), alleen is het maar de vraag of we die altijd moeten volgen.

Wanneer maken komma’s, spaties en andere leestekens echt het verschil? En welke keuzes maken we dan?

Ik maak graag een onderscheid volgens de rol die leestekens al dan niet vervullen: stilistische leestekens (voor de vorm) en functionele leestekens (voor de inhoud).

1. Stilistische leestekens

Veel leestekens zijn er eigenlijk alleen voor de vorm. Ze bevorderen hoogstens de leesbaarheid maar hebben verder geen enkele functie. We belanden meteen bij de NBN-norm, regels uitgevonden voor (meer) uniformiteit in correspondentie.

Denk maar aan punten (en spaties) in tijdsaanduidingen en BTW-nummers:

13.45 uur

BE 0502.235.514

Of de puntkomma in opsommingen (print):

  • boeiende invalshoeken;
  • persoonlijke verhalen;
  • leerzame inhoud;
  • variatie.

Schrap de leestekens in bovenstaande voorbeelden en de betekenis blijft dezelfde. Met andere woorden: toepassing van de NBN-norm is een keuze voor de vorm. Maar marketeers als Mark Van Bogaert verzetten zich al jaren tegen die norm.

Ben ik een kommaneuker? Maak ik me druk om niks? Nee. Nu al twintig jaar krijgen in honderden scholen duizenden scholieren en studenten de BIN- of NBN-normen door de strot geduwd. Ze worden verplicht om grijze communicatie af te leveren die niet werkt.Marc Van Bogaert

Van Bogaert pleit in zijn boek ‘Met woorden verleiden’ voor een boycot van de NBN-norm omdat die geen rekening houdt met wat mensen normaal vinden. En omdat hij niet verkoopt, zo bleek uit een aantal A/B-testen. Van Bogaert schrijft dus wél een komma na de aanspreking en de vriendelijke groeten in brieven en mails. Begrijpelijk, want als marketeer of copywriter wil je toch in de eerste plaats effectieve teksten schrijven.

Ook het internet veranderde de toepassing van de regels. Webcopywriters negeren bewust de norm omdat hij niet werkt op een monitor en niemand hem toepast. Kortom, vergeet de puntkomma bij opsommingen (bullets) online.

Maar een norm biedt wel houvast en met die NBN-muiterij creëer je toch een beetje chaos. Kortom, er is behoefte aan een duidelijke norm of richtlijn maar die moet dan wel een beetje doordacht zijn.

Mijn beleid?

Het belang van leestekens voor de vorm lijkt me relatief klein. (Lees: ik heb geen zin om er na deze blog nog langer mijn hoofd over te breken.)

Welke richtlijn? De stijlgids van een van de grootste copywritingbureaus van Vlaanderen. Ze passen meestal de NBN-norm toe maar kiezen soms ook voor Redactiewijzer of Schrijfwijzer.

2. Functionele leestekens

Functionele leestekens staan er niet zomaar. Sterker nog, ze maken een wereld van verschil. Ze zorgen ervoor dat een zin leesbaar is of bepalen zelfs zijn betekenis.

De werknemers, die veel verdienen, vertrekken later.

De werknemers die veel verdienen, vertrekken later.

In de eerste zin vertrekken alle werknemers later. In de tweede zin vertrekken alleen de veelverdieners later.

Soms zorgen komma’s ervoor dat we als lezer niet verdwaald raken in een bos van werkwoorden.

De werknemers die hard werken, verdienen meer.

Tussen twee werkwoorden schijf je altijd een komma. Een kwestie van leesbaarheid, want zeker in lange zinnen zorgt ze voor duidelijkheid.

En tot slot: schrijf geen overbodige komma’s, tenzij je natuurlijk een spreektekst voor jezelf schrijft en wilt weten waar je pauzeert.

Maken jouw teksten slim en consequent gebruik van leestekens? Vraag het aan je copywriter.

Ja, ik wil teksten waarin elke komma klopt
 

Reageer

Je e-mailadres wordt niet weergegeven.

Gebruik gerust deze HTML tags en andere attributen: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe jouw reactie gegevens worden verwerkt.

Tips voor jouw project?

Vrijblijvend actieplan, gratis audit.

  • Copywriting op maat
  • Paginastructuur (informatie-architectuur)
  • Usability

Actieplan/audit bestellen